Kính thưa quý bệnh nhân

Bạn cảm thấy vô vùng mệt mỏi vì căn bệnh ung thư. Các bác sĩ gọi loại mệt mỏi đặc biệt này là „fatigue“ (Hội chứng mệt mỏi do ung thư). Cảm giác mệt mỏi (Fatigue) ở mỗi người là không giống nhau. Có nhiều cách để giúp bạn chủ động cải thiện tình trạng mệt mỏi này. Trang thông tin mà chúng tôi đưa ra ở đây sẽ giới thiệu một số phương pháp mà bạn có thể tự áp dụng. Nhiều người muốn thử các cách có thể thực hiện ngay trong cuộc sống hàng ngày để làm giảm bớt sự mệt mỏi „fatigue“ do ung thư. Những thông tin này giúp bạn hiểu hơn Fatigue là gì và bạn có thể tự làm gì để cải thiện tình trạng của mình.

Với các biện pháp khác như dùng thuốc thì bạn cần có sự chỉ định hoặc đơn thuốc của bác sĩ. Một số người có thể gặp khó khăn trong việc đặt lịch hẹn với bác sĩ hoặc khi xin dịch vụ hỗ trợ. Nếu bạn muốn và cần được hỗ trợ thêm thì hãy trao đổi trực tiếp với đội ngũ điều trị của bạn.

Những quan trọng cần biết:

  • Những thông tin này không thay thế cho việc thăm khám và trao đổi trực tiếp với bác sĩ hay đội ngũ y tế đang điều trị cho bạn.
  • Hãy báo ngay cho đội ngũ điều trị nếu tình trạng mệt mỏi đột ngột trở nên tồi tệ hơn, hoặc nếu bạn xuất hiện các triệu chứng mới (chẳng hạn như: đau dữ dội, khó thở, sốt hoặc cảm thấy cực kỳ suy sụp).
  • Nếu bạn băn khoăn không biết phương pháp nào phù hợp với mình, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu bất kỳ chế độ tập luyện hay thay đổi mới nào.

Các thông tin này được xây dựng dựa trên phương pháp Y học thực chứng. Chúng tôi đã tổng hợp và chọn lọc từ những nghiên cứu khoa học uy tín nhất hiện có để làm nguồn tham khảo.

Các con số thường tạo cảm giác rất chính xác, nhưng trên thực tế, chúng vẫn có những sai số nhất định. Kết quả từ các nghiên cứu khoa học thực chất là những con số ước tính. Độ chính xác của chúng phụ thuộc vào nhiều yếu tố, ví dụ như số lượng người tham gia nghiên cứu nhiều hay ít. Ngoài ra, các con số này chỉ phản ánh tỉ lệ xác suất chung, nên không thể khẳng định kết quả chính xác 100% đối với từng người cụ thể.

Các nghiên cứu dùng để xây dựng nên thông tin sức khỏe này có sự tham gia của nhiều người với tình trạng bệnh lý hoặc các bệnh nền khác nhau, có thể không hoàn toàn giống với trường hợp của bạn. Vì vậy, kết quả nghiên cứu không phải lúc nào cũng áp dụng trực tiếp cho từng cá nhân. Nếu bạn còn băn khoăn, hãy thảo luận cụ thể hơn với đội ngũ điều trị của mình.

Trang web này và toàn bộ nội dung đi kèm được phát triển trong khuôn khổ dự án DivO-Inform.Dự án được tài trợ bởi Tổ chức Hỗ trợ Ung thư Đức (Deutsche Krebshilfe) (số hồ sơ tài trợ: 70115271, 70115542).


Các tác giả

GS. Anke Steckelberg, Julia Lauberger
Viện Khoa học Sức khỏe, Hộ sinh và Điều dưỡng, Khoa Y, Đại học Y Halle, Đại học Martin-Luther Halle-Wittenberg

GS. Birte Berger-Höger, Lia Schilling
Bộ phận Nghiên cứu Đánh giá và Triển khai Khoa học Điều dưỡng, Viện Nghiên cứu Sức khỏe Công cộng và Điều dưỡng, Khoa Khoa học Nhân văn và Sức khỏe, Đại học Bremen

GS. Julia Lühnen
Viện Khoa học Điều dưỡng Lâm sàng, Charité – Đại học Y Berlin, thành viên liên kết của Đại học Tự do Berlin và Đại học Humboldt Berlin.



Đối tác hợp tác
Mạng lưới các tổ chức người nhập cư bang Sachsen-Anhalt (LAMSA) e.V.

Cập nhật lần cuối: 27.02.2026
Dự kiến cập nhật lần tới: xx



Tình trạng mệt mỏi quá mức do ung thư (Fatigue) là gì?

Một số người cảm thấy rất mệt mỏi và yếu sức trong hoặc sau khi điều trị ung thư. Tình trạng mệt mỏi và suy nhược nghiêm trọng này được gọi là fatigue (mệt mỏi do ung thư). Đây là một trong những triệu chứng phổ biến nhất mà bệnh nhân thường gặp phải trong giai đoạn này.

Fatigue không giống với sự mệt mỏi thông thường.

  • Bạn có thể cảm thấy rất mệt hoặc như không còn năng lượng. Cảm giác này vẫn còn ngay cả sau khi bạn đã nghỉ ngơi.
  • Những việc thường ngày trở nên khó khăn hơn, ví dụ như đi mua sắm, leo cầu thang, làm việc hoặc gặp gỡ mọi người.
  • Bạn có thể khó tập trung hơn, hay quên hoặc khó ghi nhớ mọi thứ.

Fatigue có thể xuất hiện trong quá trình điều trị hoặc sau khi điều trị. Đôi khi tình trạng này có thể kéo dài trong một thời gian dài.

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra Fatigue, chẳng hạn như:

  • Do điều trị ung thư (phẫu thuật, hóa trị, liệu pháp miễn dịch hoặc xạ trị)
  • Do thiếu máu, thay đổi nội tiết tố hoặc các vấn đề thể chất khác
  • Do lo lắng, căng thẳng, bất an, mất ngủ hoặc trầm cảm

Thông thường, Fatigue là kết quả của nhiều nguyên nhân xảy ra cùng một lúc.

Hiệp hội Fatigue Đức (2024): Fatigue là gì? – Hiệp hội Fatigue Đức. Thông tin trực tuyến tại: https://deutsche-fatigue-gesellschaft.de/fatigue/was-ist-fatigue/, cập nhật lần cuối ngày 19.03.2024, Kiểm chứng lần cuối ngày 10.02.2026.

Tổ chức Hỗ trợ Ung thư Đức (2026): Fatigue (Mệt mỏi mãn tính do ung thư). Thông tin  trực tuyến tại: https://www.krebshilfe.de/informieren/ueber-krebs/mit-krebs-leben/fatigue-chronische-muedigkeit-bei-krebs/, Cập nhật và kiểm chứng lần cuối: 10.02.2026

Dịch vụ Thông tin Ung thư, Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Đức (2026): Tình trạng mệt mỏi và kiệt sức kéo dài do ung thư. Thông tin trực tuyến tạ : https://www.krebsinformationsdienst.de/nebenwirkungen-bei-krebs/fatigue, Cập nhật và kiểm chứng lần cuối: 10.02.2026.


Tôi bị fatigue – Tôi có thể tự mình làm gì?

Trong phần này, chúng tôi xin giới thiệu các phương pháp mà bạn có thể tự thực hiện. Đây là những giải pháp rất thiết thực cho cuộc sống hàng ngày và dễ dàng áp dụng. Việc khi nào bạn muốn thực hiện và có muốn làm hay không hoàn toàn do bạn tự quyết định. Bạn cũng có thể bắt đầu bằng việc quan sát xem bản thân đang thích nghi với tình trạng Fatigue trong sinh hoạt thường nhật như thế nào. Các phương pháp được giới thiệu trong tài liệu này đều đã trải qua các nghiên cứu khoa học kỹ lưỡng. Các nghiên cứu này tập trung kiểm chứng xem liệu những giải pháp đó có thực sự giúp người bệnh giảm bớt cảm giác mệt mỏi hay không. Mức độ mệt mỏi của những người tham gia nghiên cứu đã được đo lường và đánh giá cụ thể thông qua các bộ câu hỏi khảo sát chuyên sâu.

Làm thế nào để tìm ra phương pháp phù hợp với mình?

Không có một phương pháp duy nhất nào mang lại hiệu quả giống nhau cho tất cả mọi người. Cách tốt nhất là bạn nên thử nghiệm một vài phương án khác nhau để xem điều gì thực sự giúp cơ thể bạn cảm thấy thoải mái hơn.

Các bước gợi ý:

  • Quan sát: Hãy dành vài ngày để chú ý xem thời điểm nào trong ngày bạn cảm thấy mệt mỏi nhất và khi nào cơn mệt mỏi thuyên giảm bớt.
  • Ghi nhật ký: Hãy ghi lại ngắn gọn:
    • bạn đã làm gì (ví dụ: tập yoga hoặc tập luyện sức bền),
    • bạn cảm thấy mệt như thế nào trước và sau đó,
    • Hoạt động đó giúp bạn thấy khỏe hơn hay là quá sức đối với bạn
  • Điều chỉnh: Hãy điều chỉnh kế hoạch của mình dựa trên những gì bạn quan sát được. Làm nhiều hơn những việc mang lại hiệu quả tích cực và giảm bớt những điều khiến bạn quá mệt.


Bạn không cần thay đổi mọi thứ cùng một lúc. Đôi khi, chỉ cần những thay đổi nhỏ cũng có thể tạo nên sự khác biệt rồi.


Hiệp hội Fatigue Đức (Deutsche Fatigue Gesellschaft) (2017): Lời khuyên cho cuộc sống hàng ngày – Thông tin trực tuyến tại: https://deutsche-fatigue-gesellschaft.de/damit-leben/tipps-fuer-den-alltag/. Cập nhật lần cuối: 04.12.2017. Kiểm chứng lần cuối: 10.02.2026.

Dịch vụ Thông tin Ung thư, Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Đức (DKFZ) (2026): Tình trạng mệt mỏi và kiệt sức kéo dài do ung thư. Thông tin trực tuyến tại: https://www.krebsinformationsdienst.de/nebenwirkungen-bei-krebs/fatigue. Cập nhật và kiểm chứng lần cuối: 10.02.2026


Các giải pháp trong tầm tay

Tập luyện sức mạnh

Tập luyện sức mạnh là gì?


Tập luyện sức mạnh có thể giúp cơ thể trở nên khỏe hơn và tăng cường cơ bắp. Bạn có thể tập bằng trọng lượng cơ thể của chính mình (như chống đẩy, squat) hoặc với dụng cụ tập luyện (ví dụ như tạ).
Khi tập luyện sức mạnh,
bạn cần thực hiện các động tác một cách chậm rãi để đảm bảo đúng kỹ thuật và đạt hiệu quả tốt nhất.

Bạn có thể tập luyện sức mạnh ở nhiều nơi khác nhau, ví dụ như phòng tập thể dục hoặc các khóa học do bảo hiểm y tế tổ chức. Ở đó, bạn sẽ nhận được hướng dẫn trực tiếp và hỗ trợ từ nhân viên chuyên môn.

Bạn cũng có thể tự tập một mình. Khi đó, bạn có thể cần một tấm thảm tập thể thao và các loại tạ tay nhỏ. Trên internet cũng có các video hướng dẫn tập luyện. Tuy nhiên, việc tự tập qua video chỉ thực sự phù hợp nếu bạn đã có kiến thức cơ bản về tập luyện, vì bạn sẽ không có người hướng dẫn trực tiếp để chỉnh sửa động tác.

Hãy liên hệ với đội ngũ điều trị của bạn hoặc với bảo hiểm y tế để biết thêm thông tin về các chương trình hỗ trợ tập luyện phù hợp.


Thời điểm bắt đầu: trong thời gian điều trị ung thư

Việc tập luyện sức mạnh có thể mang lại hiệu quả ngắn hạn (trong vòng 12 tuần kể từ khi bắt đầu tập), giúp bạn cảm thấy bớt mệt mỏi và nạp đầy năng lượng hơn.

Cách hiểu biểu đồ minh họa: Để giúp bạn dễ hình dung, chúng tôi sử dụng hình ảnh viên pin:
Pin cạn: Tượng trưng cho cảm giác cực kỳ mệt mỏi và hoàn toàn không còn năng lượng.
Pin đầy: Tượng trưng cho trạng thái năng lượng dồi dào trong sinh hoạt hàng ngày.
Thực tế, không ai có thể duy trì viên pin luôn ở mức 100%. Đối với những người bình thường (không mắc hội chứng Fatigue), mức năng lượng trung bình của họ thường nằm ở khoảng 84%.

Tăng cường năng lượng nhờ tập luyện sức mạnh
sau 12 tuần

Mức năng lượng (Độ sạc pin) khi không tập luyện sức mạnh

Trước đó

Sau 12 tuần

Mức năng lượng (Độ sạc pin) khi tập luyện sức mạnh

Trước đó

Sau 12 tuần

Mức năng lượng (Độ sạc pin) khi không tập luyện sức mạnh

Trước đó

Sau 12 tuần

Mức năng lượng (Độ sạc pin) khi tập luyện sức mạnh

Trước đó

Sau 12 tuần

Những người tập luyện sức mạnh thường xuyên trong thời gian điều trị ung thư cho biết họ cảm thấy cơ thể dồi dào năng lượng hơn so với những người không tập luyện. Sự cải thiện này đủ lớn để nhiều người bệnh có thể cảm nhận rõ trong cuộc sống hằng ngày.

Kết quả trên được tổng hợp từ 12 nghiên cứu với tổng số 1.120 người tham gia. Các nghiên cứu này phần lớn đều cho ra kết quả đồng nhất với nhau. Cụ thể, các nhà khoa học đã tập trung phân tích tác động của việc tập luyện sức mạnh đối với tình trạng mệt mỏi trong 12 tuần đầu tiên, đó là lý do tại sao mốc thời gian này được đưa vào tài liệu để bạn tham khảo.


Việc tập luyện sức mạnh có còn giúp giảm mệt mỏi sau hơn 3 tháng hay không hiện mới chỉ được nghiên cứu trong một số ít nghiên cứu. Vì vậy, hiện nay chưa thể đưa ra kết luận chắc chắn về vấn đề này.

Chỉ có rất ít nghiên cứu cho thấy tình trạng của người bệnh sau 3 đến 6 tháng hoặc lâu hơn kể từ khi tập luyện. Các nghiên cứu này cho kết quả không thống nhất và có quy mô quá nhỏ để có thể đưa ra kết luận chắc chắn. Hiện nay, chúng tôi vẫn chưa có đủ bằng chứng đáng tin cậy để khẳng định liệu tập luyện sức mạnh có giúp giảm mệt mỏi trong dài hạn hay không.


Các hình thức tập luyện này khác nhau ở mức độ nặng của tạ, số lần lặp lại động tác với tạ và cảm giác gắng sức khi tập.

Hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy tập luyện nhẹ giúp tăng năng lượng nhiều hơn so với tập nặng hoặc ngược lại.

Trong các nghiên cứu, người ta thấy rằng người bệnh đều có thể nhận được lợi ích tích cực từ việc tập luyện sức mạnh, bất kể bài tập đó nhẹ hay nặng hơn.

Không có hình thức tập luyện sức mạnh nào tỏ ra vượt trội hơn hẳn hoặc kém hơn so với các hình thức khác. Các nghiên cứu hiện có vẫn chưa đủ để xác định chắc chắn sự khác biệt giữa các hình thức tập luyện sức mạnh khác nhau.

Ernst, Moritz; Wagner, Carina; Oeser, Annika; Messer, Sarah; Wender, Andreas; Cryns, Nora và cộng sự (2024): Tập luyện sức bền để giảm mệt mỏi ở bệnh nhân ung thư. Trong: Cơ sở dữ liệu Cochrane về các đánh giá hệ thống 11 (11), CD015518. DOI: 10.1002/14651858.CD015518.

Montan, Inka; Löwe, Bernd; Cella, David; Mehnert, Anja; Hinz, Andreas (2018): Các tiêu chuẩn chung cho dân số về Thang đo Mệt mỏi trong Đánh giá Chức năng Điều trị Bệnh Mạn tính (FACIT). Trong: Value Health. 21(11). DOI: 10.1016/j.jval.2018.03.013. Xuất bản trực tuyến ngày 16 tháng 5 năm 2018. PMID: 30442279.


Tất cả hình ảnh đều được tạo bằng DALL:E


Tập luyện sức bền

Tập luyện sức bền là gì?


Sức bền là khả năng bạn có thể duy trì việc tập luyện thể thao trong thời gian dài. Điều này có thể rèn luyện được. Ví dụ như đi bộ chạy, bơi hoặc đạp xe. Bạn có thể thực hiện nhanh hoặc chậm tùy ý. Nếu duy trì tập trong thời gian dài, sức bền sẽ được cải thiện tốt hơn. Tập luyện sức bền giúp tăng cường chức năng của tim và phổi.

Tập luyện sức bền có thể được thực hiện theo nhiều cách khác nhau. Ví dụ, bạn có thể tập ở phòng tập, câu lạc bộ thể thao hoặc trong các khóa học do bảo hiểm y tế của bạn tổ chức. Ở đó, bạn sẽ nhận được hướng dẫn và hỗ trợ trực tiếp từ nhân viên chuyên môn.   Bạn cũng hoàn toàn có thể tự tập một mình. Ví dụ, bạn có thể chạy bộ, đi bộ hoặc đạp xe. Trên internet cũng có nhiều thông tin và video. Tuy nhiên, sẽ tốt hơn nếu bạn đã có một chút kinh nghiệm tập luyện từ trước, vì khi tự tập qua mạng sẽ không có huấn luyện viên ở bên cạnh để chỉ dẫn trực tiếp.   Hãy liên hệ với đội ngũ điều trị hoặc bảo hiểm y tế của bạn để hỏi thêm thông tin và các chương trình hỗ trợ phù hợp.

Bắt đầu tập luyện: trong thời gian điều trị ung thư

Việc tập luyện sức bền có thể mang lại hiệu quả ngắn hạn (trong vòng 12 tuần kể từ khi bắt đầu), giúp bạn cảm thấy bớt mệt mỏi và dồi dào năng lượng hơn.

Cách hiểu biểu đồ minh họa: Để giúp bạn dễ hình dung, chúng tôi sử dụng hình ảnh viên pin:
Pin cạn: Tượng trưng cho cảm giác cực kỳ mệt mỏi và hoàn toàn không còn năng lượng.
Pin đầy: Tượng trưng cho trạng thái năng lượng dồi dào trong sinh hoạt hàng ngày.
Thực tế, không ai có thể duy trì viên pin luôn ở mức 100%. Đối với những người bình thường (không mắc hội chứng Fatigue), mức năng lượng trung bình của họ thường nằm ở khoảng 84%.

Tăng cường năng lượng nhờ tập luyện sức bền
sau 12 tuần

Mức năng lượng khi không tập luyện sức bền

Trước đó

Sau 12 tuần

Mức năng lượng khi tập luyện sức bền

Trước đó

Sau 12 tuần

Mức năng lượng khi không tập luyện sức bền

Trước đór

Sau 12 tuần

Mức năng lượng khi tập luyện sức bền

Trước đó

Sau 12 tuần

Những người tập luyện sức bền thường xuyên trong thời gian điều trị ung thư cho biết họ cảm thấy có nhiều năng lượng hơn so với những người không tập luyện. Mức cải thiện này tuy nhỏ, nhưng người bệnh vẫn có thể cảm nhận được. Kết quả này dựa trên 6 nghiên cứu với tổng cộng 593 người tham gia. Các nghiên cứu này cho thấy kết quả khá đồng nhất về tác động tích cực của tập sức bền trong 12 tuần đầu tiên đối với hội chứng Fatigue.


Hiện tại, chưa thể đưa ra khẳng định chắc chắn về việc liệu tập luyện sức bền có giúp giảm mệt mỏi sau hơn 3 tháng hay không, vì các nghiên cứu về giai đoạn này còn rất hạn chế.

Chỉ có rất ít nghiên cứu xem xét tình trạng của người bệnh sau 3 đến 6 tháng hoặc lâu hơn kể từ khi tập luyện sức bền. Tuy nhiên các nghiên cứu này có quy mô nhỏ và cho kết quả không thống nhất. Hiện nay vẫn chưa có đủ thông tin để kết luận liệu tập luyện sức bền có giúp giảm mệt mỏi trong thời gian dài hạn hay không


Nên chọn tập sức mạnh hay sức bền để cải thiện Fatigue?

Cả hai hình thức tập luyện đều mang lại hiệu quả. Hiện chưa có bằng chứng cho thấy cách nào tốt hơn cách kia.

Trong các nghiên cứu so sánh trực tiếp tập luyện sức mạnh với tập luyện sức bền, tình trạng mệt mỏi ở cả hai nhóm đều giảm. Bạn có thể bắt đầu với hình thức tập luyện mà mình thích hơn hoặc phù hợp hơn với cuộc sống hằng ngày của mình. Số lượng nghiên cứu về vấn đề này còn hạn chế. Vì vậy, hiện vẫn chưa rõ liệu đối với một số người có thể đạt được hiệu quả hơn từ một trong hai hình thức tập luyện này không

Wagner, Carina; Ernst, Moritz; Cryns, Nora; Oeser, Annika; Messer, Sarah; Wender, Andreas và cộng sự (2025): Tập luyện tim mạch để giảm mệt mỏi ở người bệnh ung thư. Trong: Cơ sở dữ liệu Cochrane về các đánh giá hệ thống (2), CD015517. DOI: 10.1002/14651858.CD015517.

Oeser, Annika; Messer, Sarah; Wagner, Carina; Wender, Andreas; Cryns, Nora; Bröckelmann, Paul J. và cộng sự (2024): So sánh tập luyện tim mạch với tập luyện sức bền trong việc giảm mệt mỏi ở người bệnh ung thư. Trong: Cơ sở dữ liệu Cochrane về các đánh giá hệ thống (9), CD015519. DOI: 10.1002/14651858.CD015519.pub2.

Montan, Inka; Löwe, Bernd; Cella, David; Mehnert, Anja; Hinz, Andreas (2018): Các tiêu chuẩn chung cho dân số về Thang đo Mệt mỏi trong Đánh giá Chức năng Điều trị Bệnh Mạn tính (FACIT). Trong: Value Health. 21(11). DOI: 10.1016/j.jval.2018.03.013. Xuất bản trực tuyến ngày 16 tháng 5 năm 2018. PMID: 30442279.

Tất cả hình ảnh minh họa được tạo bởi DALL:E


Yoga

Yoga là gì?


Bạn có thể tập Yoga ở nhiều nơi khác nhau, ví dụ như tại các phòng tập Yoga chuyên biệt, phòng tập thể hình hoặc tham gia các khóa học do bảo hiểm y tế tổ chức. Tại những nơi này, bạn sẽ nhận được sự hướng dẫn và hỗ trợ tận tình từ đội ngũ chuyên gia có chuyên môn. Ngoài ra, bạn cũng hoàn toàn có thể tự tập Yoga tại nhà. Để bắt đầu, bạn chỉ cần một tấm thảm tập thể thao và trang phục thoải mái. Trên Internet hiện có rất nhiều video hướng dẫn Yoga phong phú. Tuy nhiên, việc đã có sẵn một chút kinh nghiệm tập luyện sẽ rất hữu ích, vì khi tự tập bạn sẽ không có huấn luyện viên bên cạnh để chỉnh sửa tư thế. Hãy liên hệ với đội ngũ điều trị hoặc bảo hiểm y tế của bạn để tìm hiểu thêm thông tin và các chương trình hỗ trợ phù hợp.


Thời điểm bắt đầu tập: Trong quá trình điều trị ung thư

Hiện tại, vẫn chưa rõ liệu tập Yoga trong quá trình điều trị ung thư có giúp giảm mệt mỏi hay không. Vấn đề này mới chỉ được tìm hiểu trong một vài nghiên cứu, vì vậy chúng tôi chưa thể đưa ra kết luận chắc chắn vào lúc này.

Các nghiên cứu về việc thực hiện Yoga ngay trong giai đoạn đang điều trị ung thư cho thấy những kết quả khác nhau.
Một số nghiên cứu cho thấy những cải thiện khả quan, nhưng số khác lại không thấy sự khác biệt nào.
Nhìn chung, các bằng chứng hiện có vẫn chưa đủ để khẳng định chắc chắn liệu Yoga có giúp giảm bớt tình trạng mệt mỏi trong thời gian điều trị hay không.


Thời điểm bắt đầu tập: Trong quá trình điều trị ung thư

Tập Yoga có thể mang lại hiệu quả ngắn hạn (trong vòng 12 tuần kể từ khi bắt đầu tập), giúp bạn cảm thấy bớt mệt mỏi và dồi dào năng lượng hơn.

Cách hiểu biểu đồ minh họa: Để giúp bạn dễ hình dung, chúng tôi sử dụng hình ảnh viên pin:
Pin cạn: Tượng trưng cho cảm giác cực kỳ mệt mỏi và hoàn toàn không còn năng lượng.
Pin đầy: Tượng trưng cho trạng thái năng lượng dồi dào trong sinh hoạt hàng ngày.
Thực tế, không ai có thể duy trì viên pin luôn ở mức 100%. Đối với những người bình thường (không mắc hội chứng Fatigue), mức năng lượng trung bình của họ thường nằm ở khoảng 84%..

Tăng cường năng lượng nhờ Yoga
sau 12 tuần

Mức năng lượng khi không tập Yoga

Trước đó

Sau 12 tuần

Mức năng lượng khi tập Yoga

Trước đó

Sau 12 tuần

Mức năng lượng khi không tập Yoga

Trước đó

Sau 12 tuần

Mức năng lượng khi tập Yoga

Trước đó

Sau 12 tuần

Những người tập luyện sức mạnh thường xuyên trong thời gian điều trị ung thư cho biết họ cảm thấy cơ thể dồi dào năng lượng hơn so với những người không tập luyện. Sự cải thiện này đủ lớn để nhiều người bệnh có thể cảm nhận rõ trong cuộc sống hằng ngày.

Kết quả trên được tổng hợp từ 12 nghiên cứu với tổng số 1.120 người tham gia. Các nghiên cứu này phần lớn đều cho ra kết quả đồng nhất với nhau. Cụ thể, các nhà khoa học đã tập trung phân tích tác động của việc tập luyện sức mạnh đối với tình trạng mệt mỏi trong 12 tuần đầu tiên, đó là lý do tại sao mốc thời gian này được đưa vào tài liệu để bạn tham khảo.


Cho đến nay, các nghiên cứu về việc liệu Yoga có tiếp tục mang lại tác động tích cực đối với tình trạng mệt mỏi sau hơn 3 tháng hay không vẫn còn rất hạn chế. Do đó, hiện tại chưa thể đưa ra khẳng định chắc chắn về điều này.

Chỉ có rất ít nghiên cứu tìm hiểu về tình trạng của người bệnh sau từ 3 đến 6 tháng hoặc lâu hơn kể từ khi tập Yoga. Các nghiên cứu này có quy mô nhỏ và chưa đưa ra được kết quả đáng tin cậy.

Messer, Sarah; Oeser, Annika; Wagner, Carina; Wender, Andreas; Cryns, Nora; Scherer, Roberta W. và cộng sự (2025): Yoga trong điều trị mệt mỏi ở bệnh nhân ung thư. Trong: Cơ sở dữ liệu Cochrane về các đánh giá hệ thống (5), CD015520. DOI: 10.1002/14651858.CD015520.

Montan, Inka; Löwe, Bernd; Cella, David; Mehnert, Anja; Hinz, Andreas (2018): Các tiêu chuẩn chung cho dân số về Thang đo Mệt mỏi trong Đánh giá Chức năng Điều trị Bệnh Mạn tính (FACIT). Trong: Value Health. 21(11). DOI: 10.1016/j.jval.2018.03.013. Xuất bản trực tuyến ngày 16 tháng 5 năm 2018. PMID: 30442279.

Tất cả hình ảnh minh họa được tạo bởi DALL:E


Thư giãn cơ bắp tiến triển (PMR)

Thư giãn cơ bắp tiến triển là gì?


Bạn có thể học kỹ thuật Thư giãn cơ bắp tiến triển thông qua nhiều chương trình khác nhau. Ví dụ như các khóa học phòng bệnh của bảo hiểm y tế hoặc các khóa học về sức khỏe và thư giãn. Tại đó, người ta sẽ hướng dẫn bạn từng bước một cách để nắm vững phương pháp này. Bạn cũng hoàn toàn có thể tự thực hiện PMR tại nhà. Để tập luyện, bạn chỉ cần một tấm thảm tập và quần áo thoải mái. Trên Internet có rất nhiều video và tài liệu hướng dẫn. Tuy nhiên, việc đã có sẵn một chút kinh nghiệm sẽ rất hữu ích, vì khi tự tập bạn sẽ không có huấn luyện viên bên cạnh để chỉ dẫn trực tiếp. Hãy liên hệ với đội ngũ điều trị hoặc quỹ bảo hiểm y tế của bạn để nhận thêm thông tin và tìm hiểu về các chương trình hiện có.


Thời điểm bắt đầu: Trong quá trình điều trị ung thư

Kỹ thuật Thư giãn cơ bắp tiến triển có thể giúp một số bệnh nhân ung thư cảm thấy dồi dào năng lượng hơn và bớt mệt mỏi hơn. Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa thể khẳng định chắc chắn về hiệu quả này, cũng như chưa thể so sánh chính xác mức độ hiệu quả của nó so với các lựa chọn khác.

Trong nhiều nghiên cứu, những người bệnh ung thư thực hiện kỹ thuật Thư giãn cơ bắp tiến triển (PMR) đều đặn cho biết họ cảm thấy dồi dào năng lượng hơn so với những người không tập. Một số nghiên cứu cũng đã so sánh PMR với các biện pháp chủ động khác như vận động thể chất hoặc các phương pháp thư giãn khác. Tuy nhiên, kết quả thu được lại không đồng nhất: Trong một số nghiên cứu, PMR mang lại hiệu quả tốt hơn, nhưng ở những nghiên cứu khác lại không thấy có sự khác biệt. Sự khác biệt này bắt nguồn từ việc các nghiên cứu có cách thực hiện bài tập, thời gian chương trình và cách đo lường mức độ mệt mỏi rất khác nhau.

Các kết quả nêu trên chỉ dựa trên một số ít nghiên cứu với lượng người tham gia hạn chế. Các nghiên cứu này có sự khác biệt rất lớn về phương pháp và chất lượng tổng thể của các nghiên cứu còn thấp. Do đó, hiện tại chúng tôi chưa thể khẳng định chắc chắn về mức độ hiệu quả của PMR đối với tình trạng mệt mỏi, cũng như chưa thể xác định liệu nó tốt hơn, kém hơn hay có hiệu quả tương đương với các biện pháp chủ động khác.

Wang, Yajiao; Yang, Liu; Lin, Guijiao; Huang, Bichun; Sheng, Xia; Wang, Ligang và cộng sự (2024): Hiệu quả của phương pháp tập luyện thư giãn cơ tiến bộ đối với tình trạng mệt mỏi liên quan đến ung thư và chất lượng cuộc sống ở bệnh nhân ung thư: Một tổng quan hệ thống và phân tích tổng hợp các nghiên cứu ngẫu nhiên có đối chứng. Trong: Tạp chí Quốc tế về Nghiên cứu Điều dưỡng 152, tr. 104694. DOI: 10.1016/j.ijnurstu.2024.104694.
Tất cả hình ảnh đều được tạo bằng DALL:E


Các bài tập Chánh niệm hoặc Thiền định

Chánh niệm hay Thiền định là gì?


Bạn có thể học các phương pháp chánh niệm và thiền định thông qua nhiều chương trình khác nhau. Ví dụ như các khóa học phòng ngừa bệnh do quỹ bảo hiểm y tế tổ chức hoặc các khóa học về sức khỏe và thư giãn. Tại đây, bạn sẽ được hướng dẫn bài bản và nhận sự hỗ trợ từ đội ngũ chuyên môn. Ngoài ra, bạn cũng có thể tự tập luyện tại nhà. Hiện có rất nhiều video và tài liệu hướng dẫn trên Internet. Tuy nhiên, việc có sẵn một chút kinh nghiệm sẽ rất hữu ích vì khi tự tập bạn sẽ không có huấn luyện viên bên cạnh để chỉ dẫn. Hãy liên hệ với đội ngũ điều trị hoặc quỹ bảo hiểm y tế của bạn để được cung cấp thông tin và các chương trình phù hợp.


Các chương trình dựa trên chánh niệm và thiền định có thể hỗ trợ bệnh nhân ung thư cảm thấy bớt mệt mỏi và có nhiều năng lượng hơn. Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa thể khẳng định chắc chắn hiệu quả lớn đến mức nào, cũng như chưa rõ phương pháp này sẽ đặc biệt hữu ích cho những nhóm đối tượng cụ thể nào.

Trong các nghiên cứu về chánh niệm, thiền và chương trình giảm căng thẳng dựa trên chánh niệm (MBSR), người tham gia cho biết họ cảm thấy ít mệt mỏi hơn và có nhiều năng lượng hơn so với những người không sử dụng các phương pháp này. Kết quả cho thấy các biện pháp này có thể hữu ích đối với một số người bệnh.

Tuy nhiên, các nghiên cứu có sự khác biệt khá lớn:

  • Nghiên cứu các hình thức thiền và chánh niệm khác nhau.
  • Các chương trình được bắt đầu ở những thời điểm khác nhau trong quá trình bệnh lý.
  • Mức độ cải thiện được đo lường bằng các bảng câu hỏi khảo sát khác nhau.

Vì vậy, hiện vẫn chưa thể kết luận chắc chắn:

  • Mức độ cải thiện tình trạng mệt mỏi nhờ chánh niệm hoặc thiền định là bao nhiêu.
  • Thời điểm nào (trong hay sau điều trị ung thư) là hiệu quả nhất.
  • Phương pháp này phù hợp nhất với những đối tượng nào.

Các bằng chứng về các biện pháp dựa trên chánh niệm và thiền định đến từ các nghiên cứu không đưa ra được sự so sánh rõ ràng tại các thời điểm cố định. Chúng cũng không cung cấp các con số dễ hiểu về quy mô của hiệu quả đạt được. Vì vậy, tác động của các biện pháp này không thể biểu diễn bằng các số liệu cụ thể (như biểu đồ viên pin) trong tài liệu này.

Điều này có ý nghĩa gì đối với bạn?
Nếu bạn quan tâm đến các phương pháp này, chúng có thể là một sự bổ sung đầy ý nghĩa cho các biện pháp hỗ trợ khác – đặc biệt là khi bạn cảm thấy những phương pháp này phù hợp và mình thoải mái với chúng.

Wang, Yajiao; Yang, Liu; Lin, Guijiao; Huang, Bichun; Sheng, Xia; Wang, Ligang và cộng sự (2024): Hiệu quả của phương pháp tập luyện thư giãn cơ tiến bộ đối với tình trạng mệt mỏi liên quan đến ung thư và chất lượng cuộc sống ở bệnh nhân ung thư: Một tổng quan hệ thống và phân tích tổng hợp các nghiên cứu ngẫu nhiên có đối chứng. Trong: Tạp chí Quốc tế về Nghiên cứu Điều dưỡng 152, tr. 104694. DOI: 10.1016/j.ijnurstu.2024.104694.

Tất cả hình ảnh đều được tạo bằng DALL:E


Tôi có thể làm gì trong sinh hoạt hằng ngày nữa?

Bạn có thể sắp xếp lại sinh hoạt hằng ngày để sử dụng năng lượng hiệu quả hơn trong ngày. Các bước sau đây có thể giúp ích cho bạn:

Lên kế hoạch cho những việc quan trọng:

  • Buổi sáng, hãy tự hỏi: Hôm nay điều gì thực sự quan trọng? Việc gì có thể để sau?
  • Sắp xếp những công việc tốn sức vào thời điểm bạn cảm thấy khỏe hơn trong ngày..
  • Chia các công việc lớn thành những bước nhỏ, dễ thực hiện hơn.

Sắp xếp thời gian nghỉ ngơi:

  • Hãy nghỉ ngắn thường xuyên, trước khi bạn cảm thấy kiệt sức hoàn toàn.
  • Một khoảng nghỉ có thể đơn giản là đi dạo ngắn, nằm nghỉ chốc lát hoặc chỉ cần ngồi yên thư giãn.
  • Cố gắng không ngủ quá lâu vào ban ngày để tránh làm ảnh hưởng đến giấc ngủ vào ban đêm..

Phân bổ sức lực hợp lý:

  • Chia đều các công việc trong tuần (ví dụ: làm việc nhà, mua sắm, các cuộc hẹn).
  • Kết hợp các việc cùng lúc nếu có thể (ví dụ: đi khám bệnh rồi tiện đường đi mua sắm trong cùng một ngày).
  • Xem xét những việc nào người khác có thể làm thay giúp bạn.

Chấp nhận sự hỗ trợ:

  • Đừng ngần ngại nhờ gia đình, bạn bè hoặc hàng xóm giúp đỡ những việc như đi mua sắm hoặc các công việc nặng nhọc.
  • Hãy hỏi bác sĩ hoặc bệnh viện về các dịch vụ tư vấn hoặc hỗ trợ hiện có dành cho bệnh nhân.
  • Nhiều người gặp tình trạng mệt mỏi (Fatigue) chia sẻ rằng, việc chấp nhận sự giúp đỡ mang lại cảm giác nhẹ nhõm và giúp họ trút bỏ được áp lực phải tự mình gánh vác mọi thứ.

Hiệp hội Fatigue Đức (Deutsche Fatigue Gesellschaft – 2017): Các lời khuyên cho cuộc sống hàng ngày – Hiệp hội Fatigue Đức. Có sẵn trực tuyến tại:https://deutsche-fatigue-gesellschaft.de/damit-leben/tipps-fuer-den-alltag/
(Cập nhật lần cuối: 04.12.2017, Kiểm tra lần cuối: 10.02.2026).

Dịch vụ Thông tin Ung thư, Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Đức (2026): Tình trạng mệt mỏi và kiệt sức kéo dài ở bệnh nhân ung thư. Có sẵn trực tuyến tại: https://www.krebsinformationsdienst.de/nebenwirkungen-bei-krebs/fatigue (Cập nhật lần cuối: 10.02.2026, Kiểm tra lần cuối: 10.02.2026).


Hỗ trợ và Thông tin bổ sung

Nếu bạn muốn biết thêm về hệ thống y tế Đức – ví dụ như về các trung tâm tư vấn, chi phí, quyền lợi của bệnh nhân hoặc các chương trình hỗ trợ dành cho người bệnh ung thư – bạn có thể tìm thấy các thông tin đáng tin cậy tại đây:



Nếu bạn có thắc mắc về các thông tin sức khỏe này hoặc muốn tiếp cận bản báo cáo phương pháp (Methodenreport), vui lòng liên hệ với: divoinform@uni-bremen.de

Nach oben scrollen